{"id":8633,"date":"2024-06-19T15:52:15","date_gmt":"2024-06-19T15:52:15","guid":{"rendered":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/?page_id=8633"},"modified":"2024-07-02T11:10:11","modified_gmt":"2024-07-02T11:10:11","slug":"mwy-o-wybodaeth-a-termau-allweddol","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/info\/dy-lais-dy-wrecsam\/pleidleisio\/mwy-o-wybodaeth-a-termau-allweddol\/","title":{"rendered":"Mwy o wybodaeth a termau allweddol"},"content":{"rendered":"\n

Cliciwch ar y lluniau i gael mwy o wybodaeth<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Adnodd gwych a ddatblygwyd gan The Democracy Box<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Ffynhonnell ddiduedd y gellir ymddiried ynddi i gael gwybodaeth ar gyfer popeth sy\u2019n ymwneud ag etholiadau a democratiaeth<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Canllaw am yr Etholiad Cyffredinol a gynhelir yn fuan (ar gael yn Saesneg yn unig)<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

TERMAU ALLWEDDOL<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Cliciwch ar y term allweddol i ddysgu ei ystyr:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
\n
Adduned<\/em><\/strong><\/summary>\n

yr hyn y mae ymgeisydd neu blaid yn ei addo.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Aelod o\u2019r Senedd<\/em><\/strong><\/summary>\n

Mae Aelod o\u2019r Senedd yn unigolyn sydd wedi\u2019i ethol i Senedd Cymru.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Aelod Seneddol<\/em><\/strong><\/summary>\n

Mae Aelod Seneddol yn unigolyn sydd wedi\u2019i ethol i Senedd y DU.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Blaenoriaethau<\/em><\/strong><\/summary>\n

Blaenoriaethau<\/em><\/strong>: <\/em> Mae blaenoriaeth wleidyddol yn faes neu fater y mae ymgeisydd neu blaid yn credu ei fod yn bwysig ac eisiau gweithio i\u2019w wella.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Blwch Pleidleisio<\/em><\/strong><\/summary>\n

dyma lle byddwch chi\u2019n rhoi eich papur pleidleisio wedi\u2019i blygu ar \u00f4l i chi nodi\u2019ch pleidlais arno.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
Cofrestru i bleidleisio<\/em><\/strong><\/summary>\n

mae bod wedi cofrestru i bleidleisio yn golygu eich bod ar y Gofrestr Etholiadol a\u2019ch bod yn cael pleidleisio mewn etholiadau cymwys.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Cynghorydd<\/em><\/strong><\/summary>\n

Mae Cynghorwyr Lleol yn cael eu hethol gan y gymuned i benderfynu sut y dylai\u2019r Cyngor gynnal ei weithgareddau amrywiol.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Datganiad<\/em><\/strong><\/summary>\n

Sylwadau am faterion gwleidyddol a wneir gan ymgeisydd, er mwyn i chi gael gwybod mwy am eu blaenoriaethau a\u2019u gwerthoedd.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Democratiaeth<\/em><\/strong><\/summary>\n

democratiaeth yw llywodraeth sy\u2019n cael ei rhedeg gan bobl y mae\u2019r cyhoedd wedi pleidleisio drostyn nhw.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Diduedd<\/em><\/strong><\/summary>\n

mae rhywbeth yn ddiduedd pan nad yw\u2019n cymryd safbwynt gwleidyddol.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
Etholaeth<\/em><\/strong><\/summary>\n

lleoliad y mae Aelod o\u2019r Senedd neu Aelod Seneddol yn gyfrifol am ei gynrychioli. Mae gan Gymru 32 o etholaethau.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Etholiad Cyffredinol<\/em><\/strong><\/summary>\n

Etholiad y DU ar gyfer Aelodau Seneddol.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Etholiad Lleol<\/em><\/strong><\/summary>\n

Etholiad sy\u2019n cael ei gynnal yn eich ardal leol i bleidleisio dros gynghorwyr.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Etholiad y Senedd<\/em><\/strong><\/summary>\n

Etholiad yng Nghymru ar gyfer Aelodau o\u2019r Senedd.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Etholiad<\/em><\/strong><\/summary>\n

pan mae pleidlais yn cael ei chynnal ac mae\u2019r cyhoedd yn cael pleidleisio dros ymgeisydd.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
Gorsaf Bleidleisio<\/em><\/strong><\/summary>\n

lleoliad y gallwch chi fynd iddo i fwrw\u2019ch pleidlais. Ysgol neu neuadd bentref fydd hwn fel arfer.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Gwlad Ddatganoledig<\/em><\/strong><\/summary>\n

Mae Cymru\u2019n wlad ddatganoledig. Mae hyn yn golygu bod Llywodraeth y DU wedi rhoi rhywfaint o gyfrifoldeb i Lywodraeth Cymru allu gwneud penderfyniadau ar ran pobl, cymunedau a busnesau Cymru y maen nhw\u2019n effeithio arnyn nhw.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Gwleidyddiaeth<\/em><\/strong><\/summary>\n

y gweithgareddau sy\u2019n gysylltiedig \u00e2 rhedeg y wlad, gan gynnwys y ddadl yngl\u0177n \u00e2 grym rhwng y pleidiau gwleidyddol.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Llywodraeth <\/em><\/strong><\/summary>\n

: <\/em>Y Llywodraeth sy\u2019n penderfynu sut mae pethau\u2019n cael eu rhedeg ac yn rheoli\u2019r materion dydd i ddydd. Maen nhw\u2019n defnyddio\u2019r arian y maen nhw\u2019n ei gael o drethi i dalu a gwneud penderfyniadau am bethau fel ysgolion, ysbytai, y gwasanaethau brys, y lluoedd arfog a\u2019r system gyfreithiol. Mae Senedd y DU yn craffu ar y Llywodraeth.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Llywodraeth Glymblaid<\/em><\/strong><\/summary>\n

gall hyn ddigwydd pan na fydd unrhyw blaid yn ennill mwyafrif llwyr o\u2019r pleidleisiau mewn etholiad. Bydd mwy nag un blaid wleidyddol yn llunio cytundeb rhannu grym i redeg y wlad gyda\u2019i gilydd.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
Maniffesto<\/em><\/strong><\/summary>\n

Datganiad yw maniffesto y mae plaid wleidyddol yn ei gyhoeddi, fel arfer wrth baratoi ar gyfer etholiad, yn amlinellu eu blaenoriaethau a\u2019r hyn maen nhw\u2019n bwriadu ei wneud pe bydden nhw\u2019n ennill yr etholiad.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Pleidleisio<\/em><\/strong><\/summary>\n

bwrw pleidlais dros unigolyn neu gr\u0175p o bobl er mwyn iddyn nhw wneud swydd, fel bod yn gynghorydd.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Prif Weinidog<\/em><\/strong><\/summary>\n

Prif Weinidog Cymru yw arweinydd y blaid a enillodd y mwyaf o seddi yn Etholiad y Senedd.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Prif Weinidog y DU<\/em><\/strong><\/summary>\n

Prif Weinidog y DU yw arweinydd y blaid a enillodd y mwyaf o seddi yn Etholiad Cyffredinol y DU.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Rhagfarn<\/em><\/strong><\/summary>\n

mae rhywbethsy\u2019n dangos rhagfarn yn cefnogi neu\u2019n gwrthwynebu ymgeisydd neu blaid wleidyddol yn annheg.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
Rhif Yswiriant Gwladol<\/em><\/strong><\/summary>\n

defnyddir hwn i gael gwybodaeth am eich cyfraniadau treth ac Yswiriant Gwladol, a gofynnir i chi amdano pan fyddwch chi\u2019n cofrestru i bleidleisio. Rydych chi fel arfer yn cael hwn mewn llythyr yn y post cyn eich pen-blwydd yn 16 oed, ond os na allwch chi ddod o hyd i\u2019r llythyr, mae\u2019r rhif i\u2019w weld ar unrhyw slipiau cyflog neu ffurflenni P60 neu P45 rydych chi wedi\u2019u cael. Peidiwch \u00e2 phoeni os nad oes gennych chi un, fe allwch chi gofrestru hebddo.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Seddi<\/em><\/strong><\/summary>\n

os bydd ymgeisydd yn ennill y mwyaf o bleidleisiau mewn etholaeth, yna fe fyddan nhw\u2019n ennill y \u2018sedd\u2019 honno. Y blaid \u00e2\u2019r mwyaf o \u2018seddi\u2019 sy\u2019n ennill yr etholiad ac yn ffurfio\u2019r llywodraeth. <\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Senedd<\/em><\/strong><\/summary>\n

dyma\u2019r teitl a ddefnyddir yn y Gymraeg a\u2019r Saesneg am ein Senedd ni yng Nghymru. Nhw sy\u2019n gwneud cyfreithiau, yn pennu trethi ac yn goruchwylio gwaith Llywodraeth Cymru.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Senedd y DU<\/em><\/strong><\/summary>\n

Yn y DU, mae\u2019r Senedd yn cynnwys y Brenin, T\u0177\u2019r Cyffredin a Th\u0177\u2019r Arglwyddi. Maen nhw\u2019n codi pynciau i\u2019w trafod, yn gwneud ac yn pasio cyfreithiau newydd ac yn craffu ar y Llywodraeth.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
T\u0177\u2019r Arglwyddi<\/em><\/strong><\/summary>\n

mae\u2019n cynnwys pobl nad ydyn nhw wedi\u2019u hethol. Maen nhw\u2019n annibynnol ar D\u0177\u2019r Cyffredin, ond yn ategu ei waith.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
T\u0177\u2019r Cyffredin<\/em><\/strong><\/summary>\n

mae\u2019n cynnwys yr Aelodau Seneddol y mae\u2019r cyhoedd wedi\u2019u hethol.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Ymgeiswyr<\/em><\/strong><\/summary>\n

ymgeisydd yw\u2019r person y gallwch chi bleidleisio drosto mewn etholiad.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Yn \u00f4l: \u2018Beth sy\u2019n digwydd ar \u00f4l i\u2019r pleidleisio ddod i ben?\u2019<\/a><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Yn \u00f4l i \u2018Bleidleisio\u2019<\/a><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cliciwch ar y lluniau i gael mwy o wybodaeth Adnodd gwych a ddatblygwyd gan The Democracy Box Ffynhonnell ddiduedd y gellir ymddiried ynddi i gael gwybodaeth ar gyfer popeth sy\u2019n…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":8634,"parent":6520,"menu_order":6,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-8633","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8633"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8722,"href":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8633\/revisions\/8722"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6520"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/youngwrexham.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}